Azken berriak
2026/10/06
Miru beltzak, amiamokoak eta sareak
Hirurogeita hamabost pertsona baino gehiago elkartu dira Oiartzunen «hegazti askatzean» parte hartzeko
(Arditurriko parketxea, 2026/10/05). Asmoa miru beltz (Milvus migrans) bat eta amiamoko zuri (Ciconia ciconia) bat askatzea zen, baina Gipuzkoako Foru Aldundiaren Basabizi zentroko teknikariek hala eskatuta, azkenean, amiamokoa ez zen Arditurrin jaregin, beste toki batean (Plaiaundin) baizik.
Aurreko egunetan, eguraldiaren iragarpenak eragindako zalantzak zirela-eta, saioa bertan behera uztekotan egon ginen, baina, azkenean (zorionez) aurrera egitea erabaki genuen. Ez gara damutu!
Joan den igandekoa bezalako saioak urre gorria dira, arrazoi askorengatik. Batetik, erakusten dutelako gipuzkoarrok gero eta sentikortuagoak gaudela gure faunaren zaintzan, maizenik, herritarrek ematen baitute zaurituriko hegaztiren (edo beste animaliaren) bat agertu delako berri.
Bigarrenik, Foru Aldundiaren Basabizi zentroaren lana azaleratzen dutelako. Egin kontu: miru beltza irailaren hasieran aurkitu zuten Oñatin, buruan kolpe larri batekin eta zeharo deshidratatuta; amiamokoa, berriz, Legorretan jaso zuten abuztuan, hura ere buruko kolpe batekin eta alanbre zatia irentsita. Urnietako Arizmendi baserrian den basa-fauna berreskuratzeko zentroan lan egiten duten albaitari eta biologoen lana, eskertzekoa ez ezik, txalotzekoa ere bada. Urtean zazpiehun animalia baino gehiago hartzen dituzte (gehienak hegaztiak). Bada zerbait!.
Gauza bera Aldundiko Mendietako eta Natura Ondareko Zuzendaritza Nagusiko Basa animaliak eta Landareak zerbitzuko teknikariez eta basozainez denaz bezainbatean: ezin hobe azaldu zizkieten azaldu beharreko jakingaiak saiora gerturatu zirenei. Esker mila anitz, Iker, Josema eta Alain.
Eta, buruenik, noski, herritarren erantzunarengatik, ez baita ohikoa natura heziketa helburu duen jarduera batean hainbeste jendek parte hartzea, arretaz, jakin-minez, harriduraz eta pozaren pozen parte hartu ere.

Izen zientifikoak adierazi bezala (migrans) miru beltza hegazti migratzailea da, negua hegoaldeko epeltasunean igarotzea atsegin zaiona; amiamokoek ere bai, denbora joanetan. Izan ere, Aldundiko teknikariek esan digutenez, azkenaldian, gazteak besterik ez dira hegoaldera joaten negua pasatzera, hemen gero eta eguraldi epelagoa daukagulako eta ez dutelako izaten janari faltarik. Eragin eta bizi dugun aldaketaren lanak eta ondorioak.
Amiamoko izenaren lehen osagaia: amiama/o omen da, ‘armiarma’, alegia; hori diote Koldo Mitxelenak eta. Gauza ezaguna da armiarmek, jariatzen duten gai likatsuaz, zetazko sarea, amarauna, egiten dutela.Axularrek azpiko pasarte eder hau idatzi zuen 1643an, Gero liburuan:
Gure asmoa ere hori da: herritarrekin, erakunde publikoekin eta gurekin batera bizi diren animaliekin sarea ehuntzea. Gai eztabaidatua da, iritziak bereiz dabiltza, baina, dena ondo kontatzeko, –zuen ogibidearengatik– eskuetan zauriak maiz egiten zituen aitona batek behin esan zigun ez dagoela armiarma sarea bezalakorik odoljarioa eteteko eta larruazaleko irekidurak gaiztotu ez daitezen.
Ea Oiartzungoa bezalako saioetan parte hartzen ari diren pertsona eta eragile guztiekin ehundutako sareak naturari eragindako zauriak sendatzen laguntzen duen, denon hobe beharrez.
Natura-ondarea eta baliabideak
Parketxeak
Aterpetxeak
Burdinola
Babestutako biotopoak
Natura-parkeak eta Geoparkea

