Liztor asiarrak, proteina zale den heinean, hemengo erle beltzak eta eltxoak jan egiten ditu; bai, jan. Erlauntza batean sartuz gero, akabo! Bioaniztasunarentzat hondamendia izateaz gainera, arriskutsuak dira gizakiontzako, bertako erle edo liztorrek baino asko ere pozoi gehiago injektatzen baitute.

Iturraranen triskantza egiten ari dira azken urteotan. Ezaguna denez, erlategi didaktikoa dauka parketxearen ondoan Gipuzkoako Foru Aldundiak, arrakasta handiz, natura sentikortze eta heziketa lanetarako baliatzen dena. Baserriaren barruan ere badago (beiraz estalitako) erlauntza bat, bisitariei erleen bizimoduaz bertatik bertara gozatzea ahalbidetzen diena. Ehunka dira, urtero, Iturraranera erleak eta erlauntzak ikustera gerturatzen diren ikasle taldeak eta herritarrak. Damurik, gero eta zailagoa da eginkizun hori betetzea, liztor asiarra erle guztiak akabatzen ari delako.

Zer egin? Erantzun zaila duen galdera… Foru Aldundiko Lurralde Oreka Berdea departamentuak badu Liztor asiarraren aurkako lan protokoloa Erlezainak ere jo eta su ari dira lanean izurriteari aurre egin nahian.

Liztor asiarraren habia izan daitekeena ikusiz gero, dagoen herriko udaltzainei (edo udaletxera) abisu eman behar zaie. Espezie inbaditzaile honen aurkako borroka guztioi dagokigu, baina norberak ezin du bere buruz aritu, arriskutsua baita, oso. Sasoi honetan izaten dira bereziki ugari eta egiten dituzte habia izugarri horiek. Furi-furian ari dira orain.

Foru Aldundiko Basa animaliak eta landareak zerbitzuko Felix Díaz Garagarza teknikariarekin elkarrizketa Ser irratian.

Axularrek azpiko pasarte eder hau idatzi zuen 1643an, Gero liburuan:

«Erleak, hain gauza ttipiak, eta flakoak, betetzen du mundua eztiz eztitzeko, eta ezkoz argitzeko. Eta gaitz litzateke kontatzea nola gobernatzen diren erleak elkarren artean; nola duten bere erregea, eta obeditzen duten; nola zaharrak kofauan barrena, etxeko lanen egiten, egoten diren; eta gazteak, bere mantenuaren eta bizikaien garraioan, kanpotik ari diren; nola duten bere atal-zaina, eta behar ere bai. Zeren eztiari, nola baita gozo, eta izena duen bezala, ezti, anitz, baitarraikio, eta baitzaio aiher. Nola trabailatzen direnek, trabailatzen ez diren alferrak eta nagiak ezten kolpez egozten dituzten bere konpainiatik. Eta nola bertzerik ere anitz gauza egiten duten, eta guztiak hain ordenantza handiarekin, non baitirudi ezen ez dela erregerik, bere erresuma hain ongi gobernatzen duenik, nola erleek bere erregearekin batean trabailatuz, gobernatzen baitute berea».

Izango al da erlerik gero gurean? Lanak…