Geoparkea
Euskal Kostaldeko UNESCOren Munduko Geoparkea Deba, Mutriku eta Zumaiako udalerriek osatzen dute. Gipuzkoako mendebaldeko kostaldean dago kokatuta, Kantauri itsasoaren eta Euskal Herriko kostalde aurreko mendilerroen artean.
Geoparkea balio geologiko, natural eta kultural handiko lurraldea da. Kostaldetik barnealderantz, itsaslabarrak, ibarrak, basoak, larreak eta landa-paisaiak elkarren segidan hedatzen dira, ingurune aberats eta askotarikoa osatuz. Hala ere, lurralde honen ezaugarri bereizgarriena ondare geologikoa da; izan ere, bertako arroka-geruzek Lurraren historiako azken 110 milioi urteetako gertakari nagusien erregistro jarraitua gordetzen dute, nazioarteko erreferentzia zientifiko bihurtuz.
Kokapena eta ezaugarri nagusiak
Geoparkeak 90 km² inguruko azalera hartzen du, eta 13 kilometro inguruko itsaslabar jarraitua du, Mutriku, Deba eta Zumaia artean. Barnealdean, kareharrizko mendiguneek eta paisaia karstikoek osatzen dute lurraldea. Flysch kostaldea eta karstaren paisaia dira geoparkearen bi elementu geologiko nagusiak, eta elkarren osagarri dira lurraldearen bilakaera geologikoa ulertzeko.
Ondare geologikoa
Euskal Kostaldeko Geoparkearen balio nagusia flysch izeneko arroka-geruzen segida ikusgarria da. Itsaslabarretan agerian geratzen diren geruza sedimentarioek etenik gabeko erregistro geologikoa osatzen dute, eta Lurraren historiako hainbat gertakari esanguratsu aztertzeko aukera ematen dute.
Nazioarteko garrantzia duten erreferentzia estratigrafikoak daude bertan, besteak beste, Kretazeoaren eta Paleogenoaren arteko muga geologikoa (K/Pg), duela 66 milioi urte gertatutako desagertze masiboarekin lotua. Halaber, Mutrikuko flysch beltzak eta kostaldeko beste hainbat azaleratzek balio zientifiko handiko informazioa ematen dute itsas hondoaren bilakaerari eta klima-aldaketei buruz.
Barnealdean, kareharrizko mendiguneek paisaia karstiko zabala eratzen dute. Higadura-prozesuen ondorioz sortutako leize, dolina, iturburu eta lurpeko ibai ugarik balio geologikoaz gain, interes ekologiko eta arkeologiko handiko ingurunea osatzen dute.
UNESCOren aitortza eta kudeaketa
Euskal Kostaldeko Geoparkea 2010az geroztik Europako Geoparkeen Sareko eta Munduko Geoparkeen Sareko kide da. 2015ean UNESCOk UNESCOren Munduko Geoparke izendatu zuen, bere ondare geologikoaren nazioarteko garrantzia eta kontserbazioaren, ikerketaren, hezkuntzaren eta garapen jasangarriaren alde egiten duen lana aitortuz.
Geoparkearen kudeaketa Geogarapen Euskal Kostaldeko Geoparkearen Kudeaketarako Elkartearen bidez egiten da. Elkartea Deba, Mutriku eta Zumaiako udalek sortu zuten, eta, ondoren, beste erakunde publiko batzuk ere batu zaizkio, besteak beste Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundia. Erakunde horien arteko lankidetzaren bidez, ondare geologiko, natural eta kulturalaren kontserbazioa, ikerketa, dibulgazioa eta garapen jasangarria sustatzen dira.
Natura- eta kultura-ondarea
Geoparkeak ondare geologikoaz harago doan balio multzoa biltzen du. Paisaia naturalek, landa-inguruneak, baserrien sareak eta mendeetan zehar garatutako jarduera tradizionalek lurraldearen nortasuna osatzen dute. Natura-ondarea eta kultura-ondarea elkarri estuki lotuta daude, eta garapen jasangarriaren ikuspegitik kudeatzen dira, bertako baliabide naturalak, ondare historikoa eta tokiko jarduera ekonomikoa uztartuz.
Erabilera publikoa
Geoparkeak natura- eta kultura-ondarearen ezagutza eta erabilera arduratsua sustatzen ditu. Horretarako, lurralde osoan zehar ibilbide tematikoak, seinaleztatutako bidezidorrak eta bisita gidatuak eskaintzen dira, bisitariek flyscharen, paisaia karstikoaren eta inguruko ondarearen balioak ezagutzeko aukera izan dezaten. Jarduera horiek kontserbazioaren, dibulgazioaren eta tokiko garapen jasangarriaren printzipioekin bat etorriz antolatzen dira.
Informazio gehiago geoparkea.eus webgunean.